AGOM LANG YELAM KUMLI
(Language and religion)
Bhaigeswor Pogag
Mo:píso agom kamamílo tani:yé turra du:lamang.Atí agerko gerpé agomko lagiru:dag.Agomki asin mé:namdém lusarsunado.Yelam kumli do:ying do:mo kídardémgom tani:é tani:ké asin ara:do:pé gía:la:pé mé:mílo agom kinpérung lagiye.Mo:píso yelam kumli: pétommang. Éddíko Science & Technology-é aiyabanna gíduji déddí:ngko agom gompiré anu anupé len-yartíla gídung.Anu anu gompiré lentíla Gompir Kumsungété botta bottala gítí dung.Mising agomségom aku akutíla gínamé Gompir Kumsungété botta bottala gídung.Yelam kumli:ém poridologom agomki porido.Émpila yelam kumli: légapété agomém bérokpé kinpé lagidag.
Agomé kama:pé Yelam kumli: do:yingém sé;koté kinnamang.Yelam kumli:ém go:jar mopé agom kinpérung idaye.Émpila ngoluk Bharot mo:rumso Kristan misonari kídaré buluké yelam do:yingém posarnapé Bharot amo:sok lubomsula du:né agom kídardém poyir luyir sudungai.Bulu Kristan kumli: do:yingém Ohom mimo:so posarnam légapé Ohomiya agomsém aiyompé pokai lukai sugela Ohomiya agom ki potiném tupjella la:lenboka.Turné agom ako kinnapé édé agomdok Gomlam potiné ka:supérung idag.Gomlamé kama:mílo agomém sé:koté bérokpé kinnama:mang.
Ohom mi:moso Milun tani: kídardé po:pé sidokké Ohomiya agomém luyirsunam légapé Robinson migombí1839 dítagdo Ohomiya agomki Gomlam aborko la:lenka.Édé gomlamdog aminém “A Grammar of Assamese Language” émtagai.1848 dítagdo Doktor Nathan Braun bí “Grammatical Notices of Assamese language” émnam gomlamko la:leka.Édémí:pé Bengoli agomkokkigom kumli: yelam do:yingém pokai lukaisuka.odokké kristan do:yingém potin lusar lutadlo posarka.
Tadgénam Pondit Krisno Kanto Hondikoi bí:gom mo:písok tadgénam agomém bojeko kindungai.Bí Jarman,Phorasi,Inglis,Bengoli atí atí bojeko agomém kindagai.Bí édé agom kídardokki potiném porila kin-go kinnamém kindungai.Éddíko agomém kin-yeji déddí:ngko do:yingémsin kinnadag odokké édé agom luné opíndok dírbí dírlab do:yingémté kinnadag.Pondit Hondikoibí bojeko do:yíngé kinjubla kinné tani:kai.
Agomé mo:rum lang mimong odokké mo:písém gompum-sula:dag.Mo:písok mongke: mongke:lo du:né yelam kumli: akkolok tani:yém agomki gompum-sulado.Lukanko-Arob mo:rumlok Musolman odokké Esiya mo:rumsok du:né Musolman kídarém buluké Arobik agomdé asiném akkongkonémpé gompumsula lé:tung.Édémí:pé Buddist kidarém pali agomdé mo:rum takam lok Buddist takamém akkongkopé gompum-sutung.Do:nyi Po:lo yelamété Tani: agomki Abotani:ké ommang takamém akkongkopé gompum-sula lé:tung.
Agomé yelamkokki angu angu opín dogom yelamkokki asiném atérrong kopé mé:pum-sumola:dag.Yelamkokki ayang a:bom orpansuladag.Uttor-pub Bharot amo:so du:né tani: appíngém longékolo Songkor Debbí Borjaboli agomki yelam do:yingém lubola takamém Ohom mimosok opín akkongkopé gompumsula lé:tungai.Kriton –Namgukha odokké angu angu yelamlok aré kané potiném bí brojaboli agomki atka.Yelam kumli: do:yingém brojaboli agomki Ohomsok takamém gompusula unnoti bonam agerém gerka.
Ohomiya agomsé:gom yelam kumli do:yingém lusarsunané agomrungkopé odokké appíngé tatkinnam agompé longékolo ila dungai.Ohomiya agomsém uttor-pu:b Bharotsok lingua franca émnasin lu:lado.Sé agomsokki Hindu ,Musolman,Kristan kídaréréngam ara:lo yelam do:yingém kísar-lusar sunala dung.
Édémí:pé Urdu,Arobi agom kokki Islam kídaré buluké yelam do:yingém kísar-lusar sunado.Bharot amo:so urdu agomsi yelam kumlio:mang sokki ainé ainé mé:tom ,gomsar,do:ying,do:yar,do:sok abíd abídlo Urodu gomlabém írga:bola dung.
Orunasol –Nagalend mimong kídarlo Orunamis lang Nagamis émnam luség lurégla lunam agomki Kristan kídaré yelam kumli: do:yingém lusar –kísarsunané agompé idung.Bulu ruman abíg kokki yelam gomlabém labbomla dung.Orunasol mimosok Tani: lusuné opín kídarsé ruman abíkki Do:nyi po:lo a:bang do:yingém adbomla dung.Sé abíksokki yelam gomlab lang agom gomlabém labbomna dung.
Kristan misonari kídaré Bharot amo:so buluké kristan yelamém kumliyémorgonam légapé Bharotiyo agom kídarém luyir poyirsuka.Bulu baibel do:yingém édé agom kídardokki atsonsugela posar dungai.Baibelsé mo:písok bojeyapém atson sunam potinpé idung.Sé potinsém mo:píok ame: ame:yauné agomlo:pésin atson sutung.Bharot amo:so Kristan misonari kidaré Hindi agomki baibel do:yingém posar lusarnané légapé Hindi agomsém pokai lukaisuka.Supaggom Hindi agomki baibel do:yingém Kristan kidaré buluké yelam légapé gomlabém lamnala dung.Ohom amo:so:sin Ohomiya agomki yelam kumli do:yingém lusar posarsunané légapé Ohomiya agomki gomlabém labdung.Orunudoi Lutadém Kristan Misonari kidaré yelam kumli: lusar posarnané légapé la:lentungai.
Mising opin ara:so:gom Misonari kidaré yelam kumli: do:yingém orsunané légapé bojeko Mising agomki potiném la:lenka.Bulu yelam do:ying légapé Mising agomki gomlab émgom labropsangka.Bulu ruman abikki yelam kumli do:yingém Milun kídaré Mising agomlo alla potiném la:lenka.Buluké la:lennam potinékké kéigbo atkantung.
1) Miri grammar (1849) W.Robinson
2) Out line grammar of Saiyang Miri language (1885) Sir .Grieson
3) Isorké do:ying (1902) J.H.Lorrai
4) Jisuké do:ying (1902) J.H Lorrain
5) Kéyum kéro kitab (1914) L.W.B Jackman, Sodiya
6) Rom kidingkélang Korintian do:ying (1916) L.W.B Jackman,Sodiya
7) Matiké adnam baibel (1917) L.W.B Jackman, Sodiya
8) Joanké adnam tatponé do:yingé (1932)Baibel sosaiti
9) Markké adnam tatponé do:yingé (1935)Baibel sosaiti
Mising agomsé nappalok lubomsula du:nam agomai.Kristan Misonari kidarké kumli yelam légapé gomlab labrobbonamki silo Mising agomsé adnam agompé ikang. Émkunamé agomé yelam kumli:kokkigom go:sa:bolado.
Baibel do:yingém Hibru agomki adnamé. Édé Hibru agomdém bojeyang amme kinmang.Dépila baibel do:ying kidardém angu angu agomlo:pé atsonsutung.
Arobi,Urdu agom kokkki islam agom gomlabém aipé jarmola lé:tung.Kuran do:yingém Arobik,Pharsi,Urdu agomlok adnam légangé édé agom kidardé pu:po jarpo bodung.
Édémi:pé Hindu yelamlok arí kané odokké lukéng kidardém songoskrit agomlo dung.Hindu yelamlok néring yelam do:yi:dém kinpé mé:mílo songoskrit sluk kidardém kinpéi lagiye. Émpila songoskrit agom gomlabém labla songoskrit agomsé turyarla du:motung.Sé agomsém yelam kumli légango:pé gomlabém labbomla dung.Sé agomsim dead language émnasin lupé idung.
Mising agomségom yelam kumli agomdokki silo adman agompé ila porinam agompé ikabo.Sé agomsokki Misingé asin mé:ngkampé aíké agom gomlabém labbomna dung.Supaksin Mising Baptis kristan kídaré abíd abíd yelam potin odokk lusar ludadém abor bonyiko la:len tung.Bulu yelam do:yingém Mising agomki atsar lusarbomna dung.
Anupé Krisno guru hewa asrom kídarségom buluké yelam do:yingém Mising agomki lusar posarpé mé:dung.Édém mé:la bulu “Modbhagobhot” yelam potindém gíné 15 Epril’2016 do Jonai bangke Krisno guru hewa asrom ope:yé Mising agomlo:pé atsonsugela tomsarka.Ségom Mising agom lok bottané amankopé idung.Sémpé Songko –Madobdeb buluké aré kané potin kídardém atsonsulasin Mising agom pí:ramém mirém bolado.Émkunamé agom lang yelam kumli:sé anínmínsudag.Émkunamé yelam kumli kokkigom agomém pu:po jarpo bolado.
Doksiri দকচিৰি, জুলাই, ২০২৪

No comments:
Post a Comment