MIDANG

 

MIDANG

Mg. Bhobo Dole:

   Taniyé MIDANG modag, édé réngam éla dírbé. Okodkki miyeng yenamé réngampé tolígdak. Ommang usa:basa:nam odokké érang pele pe:nam ido. Réngam pu:pojarponam odokké érang ara:lo o:rípé atég pékam baddag. Odokki murkong éla: réngam lékonamlo lékodag. Bí dírbí bírbonam ma:nying ma:la tani turnyinglok Anu turlotko poyirdag.

         Mo:píso éddíko turné du:ji appíng ope:loi MIDANG monam molotko dung. Édé angu angudag. Ngoluk Misi:lokkésin midang monam angu opínki lékomang. Ngoluk Misingé aíké pe:lu:lok aíé midang momang. Dole:yé Dole:yém la:pa:ng. Pe:gué pe:guém miturpé gokpa:mang. Pa:tíré pa:tírém mitur turpa:mang. Luyemílo mipagémpé ege sabla mitur turmang. Ngolukké gu:mín sígla yamné la:nam gínam idag.

        Lendi a:do dokké Mising réngam ara:so mola gínam MIDANG kídíngém sémpé orpansula:do. (1) Da:ro midang (2) Kumsu-Jo:su midang (3) Dugla la:nam gínam midang (4) Sola la:nam midang (5) Gílíg binam midang (6) Aré akun midang (7) Bisonsunam midang.

1) DA:RO MIDANG

   Mising réngam-ké ménggésunam mida:dé da:ro mida:dé.Sé mida:sém ko: ko:néng ka:líg mé:líksuge:la lé:si-kupsila gíma:pé érang kinpé, réngam kinpé gípé émna tolígnam midangko.Éddo:mang érang érangé  ko ko:néngém ka:la mitur turnam do:ying kídolo ko ko:néngé tolígmílo monam midang.Sém aipé ili:ikam ila modag.

2) YAMNÉ KA:NAM

       Mituré luposula ko érangé ko:néng éra:lok Apong ki:líng odokké guyé-pan bomna orai tílígla ko:néng konam agerém irobdo. Ko:néng éra:lok mé:tinsunam midum kídí:dé kangkanpé tedge:la ko éra:lok agomém tomi: tomi:la taddag. Patiridé ko éra:dokképé ila Agom lupa:bidag. Ko:néng éra:lokké miturém sémpé ludo-  Mituré tayumma:pé ngoluk omésém yamé:pé madung bipénammé. Émdaggom ko ko:néng asinko,aipé mé:namko kangkinpo:pé lagiye.Bulu mé:líg -ka:líksumílo ngolukké lupénam okko du:n ? Odokki yambodém magbo dugdopé ru:ségdag.

3) MAGBO DUGNAM

      Mitur érangé ru:sékkampé ko:néng éra:do ko:dé magbo dugdag. Magbo dugdagdo ko:dé ko:né:dok a:píg ara:bok AYANG pa:la mé:bo pa:nam léga:pé luposudo. Ko:né:dém langge:la ukum bomna dobola:yén dobola:ma:yén édém ankinnam léga:pé magbo dugnam ido. Aropé ko:né:dok asin pa:nam léga:pé silíg-turlígla ager gerla léngkansudo. Bík gerrod-ilot, du:lod-daglod atíém ka:líksumílo bíkkélo mida: monam agomém togésudo.

TATPÍR

    Ko:dé magbo dugla manggom ko: ko:néng asin pangka: mínsunam Agomém érangé pa:bomílo da:ro midang monam tarungém ru:pítkapé ko éra:lokké mituré gído. Bulu Apong ki:língko, Guyé-pan bomna ko:néngém kopído. Mitur agomém lupídmílo da:ro mida:do oko okkom bompa:yén édém ru:mígdo. Kéígbo laginam attar kídí:dém atkandung.

1. Po:ro Apong 150-170 ko yambo érangé yamné érangém bipa:yé.

2. Dortan yégra eyeg adorko yambo érangé yamné érangém bipa:ye.

3. Lagnam guyé-paném yambo érangé yamné érangém bipa:yé.

4. Ngomug ongo ngosan língkoko yambo érangé yamné érangém bipa:yé.

5. Mímbír ya:me léga:pé lí:né rokpo porokko odokké Apong ki:língko yamné érangém bipa:ye.

6. Alíkpé murko: bipa:yé.

7. Orai binapé nogin Apong pínyiko.

  Mopun Indro Kr Pé:guké “Midang Ni:tom” émnam potindo kéíké attar kídí:bém lagidag émna attung.

1. Alag giri/lí:sur ki:ling pinyiko talíng manggom kamro ékkam yednamko.

2. Anu onno ake: ake:ko lí:sur ki:líng lí:po:do yedlígdo.

3. A:né así jígnapé a:m gadnan Kasi so:nyiko lísur ara:do níga:lígdo.

4. Arém bornyikolo dorné saki pínyiko médag.Odok aborko así tokapé gídodo bomdag odokké aborko tobomkunam asídém yamríksunadag.

5. A:né así rénapé anír poisang abar barnyiko odokké Guyé-pan apí-aborko lagidag.

6. Sati bornyiko lagidag.Aborko así toné ko:néng anyidém do:nyi po:lo topola gíbonadag  odokké borkondém tobomkunam asídém tokomnadag.

7. Sati annyidém gaséng manggom ri:bi gasor bornyiko po:lumnapé lagidag.Bí oddung yamné yambo okkom géyén édém sémpé lukantung - Yambo (1) Gonro Ugon (2) Lugro galug (3) Yambo gasor (4) Mérpung (5) Yé:rég (6) Dogné (7) Ga:m Kongge: (8) Yoksa Odokké Yamné génam attar kídí:dé (1) Mosang ege: (2)Yamné gasor(3)Ru:pun (4) Língkar (5) Dogné (6) Ko:bíng Kongge: (7) Dumdum débulu.

YAMNÉ/YAMBO URSUNAM :

      Yampo midangé émdodo yumédo ko:dém írra lé:do.Bím írnapé Mímbír ma:né ko: néngém Midang Ni:tom mola a:nélok gémodag. A:né anninlo kama:mílo pítané Soriya:lok así gékumge:la odok sugla gémodag. Odokké ko:dém yumédo írra lé:dag. Írdag po:pé írkodém kopag otsur so:pi:ko di:yeddag. Odo lí:né gené kagojém appunpé gadge:la kangkanpé tamlígdag. Odo kéído anu kungke:lo tedmoge:la oné anédé kígdunam haldiyangém ko:dok amírdo yonníkpo:dag. Odokké génam asídokki mida:ni:tom mola mola írbido. Ané kama:né kídíngém bíro bírma:lok akoné írbidag.

         Longkído rokompé ukumdokkém yambomna yamné éra:pé gído. Yamné éra:pé gípí:dolo yambodém angun romna Midang Ni:tom mola anédé gígéla yamrasula lé:dag. Odo dora-tí:rasunamkosin idag.

       Yambo gípí:dolo ko:nédém írnané asídém tayéngké gékampé géla lé:dag odokkém gésangge:la yambodém írkampé írdag. Geru: bomrusudag lédulo bík ajon yamgurdokki lékopé lendag. Yamné yambo dobosudopé jo:sag apiném menggang arémlo kangkanpé tubla lé:bidag. Yambidém yamrasula léngkolokkém Midang dumdum manna, mida: ni:tom mola yamsa:la yamnédok lédulo yamgur té: té:pé yamsa:la lékopé tedmodag. Tetkodo réngam ka:de:pé lí:né agodém yambodé yamnédém tidgodag. Odokké jo:sag apiném menggang arémlo domodag. Mida:do attar éddíko pa:toji édém kangkanpé adge:la réngam tatkolo pokan bige:la miturém aborko odokké érangé aborko la:tumge:la attar appí:dém miturém bidakku. Sabyugla ake attaré angupé léngge:la lédupé bidakku. Dongabdag lédulo hadu hatulém kumbosumoge:la yamnyi:lígdakku. Yamnyi lígdodo Mímbír ya:me lambé motumna gímoma:pé idag. Odo yambo érangé Apong akunko odokké murkong ilígla kumdag. Mímbír ya:meyé ré:badla péyum bidag. Odokkésin yambomdokulo sé:turdo réngamé gímokuma:pé dangkomdag. Odosin Apong akunko odokké murkong ilígla réngamém kumdag. Yambo-yamné pu:po jarpodopé ré:badla péyum bidag.

        Yambo éra:lo yampí:bomnangkula lottado yamrasula léngge:la Midang Ni:tom mola yamsalígdoku. Moru:la lé:nam ko:ba:dok yamsabomdakku. Lakje alé tusa:pola yamédé gísa:dag odokké yambo anédé soríksudag. Bí lí:sur ki:lílok lé:nam asídém,a:m ambín sutkíla sangadag. Lédupé yambo, yamgur appí:dé sanga:dag.Asítko sangala du:rasudag lédulo anu yamnédé ta:sugdo Apong kaddag. Katpíndag lédulo ka:líkkapé gíné réngamém Apong biríksudag. Abíya:né érang taniém dumér abor aborko bila kumdag. Édémpé da:ro midang modag.

(Lékondo - Kumsu-Jo:su Midang)

Ka:yirsuko -

1) মিচিং সংস্কৃতিৰ আলখ্য - ভৃগুমুনি কাগয়ুং

২) Midang Ni:tom - Indro Kr Pé:gu.