Mising Do:lu-do:lu:lo Lígangé A:dung

 

Mising Do:lu-do:lu:lo Lígangé A:dung

Dr. Abhijit Pa:yeng

  (Arang agom : Lendo-a:dodokké:boi Mising réngamé lígangém moí:rra gídung. Adí odokké dungko-dakko anguyonnamé moí:rrobnamé angugam- dunggom lukéng ménggéngé du:tí dung. Ro: yampopésin du:tí:ye. Émnamé aíké molod-gílodém a:ngke:pé mogabbomna ommangémsin lukai mokaipénam do:yingko du:dung. É séíng adísok mé:mi:pénamko émna ludaggom lumurma:ye.)

“Ginmur po:lo-é bo:bilo:lin esaré

Lí:né gene singgi appuné

Alang tí:né péyi-péttangké mé:yumsunamé

Mising do:lu: do:lu:lo lo:le.. so:mané

Gejig-gejigné lígangé…..”

   (Ginmur Po:lo)

Lígang : Lígang émyemílo ali a:m amli po:ro apong lo:le… ni:tom so:man ngosan dínsan do:yingém mé:pa:modoku. Sé Misingké aipakpé mé:bomsunam í:rdíko. Mé:po-ménganna aíém mé:yoksukíramnam a:ngko pa:la:nanéko. Réngamém léko-lakkomona mé:jubnané a:ngko a:monané. Ali a:m amliye gejig-gejikpé gesa:na keno:lo dorasunané do:yingko. Anunam, turnéké turnam odokké lékopé takamé mé:po-sakpona yirman-so:manna du:nam do:yingkosin mé:begmodung. 

Siyum-síro : Siyum-síro lígang émyemíloi ‘Yegtag’ odokké ‘Nogjin-Po:ro’ émna mé:murnamko kinna:dung. Kapéné so ngosan dínsan odokké ‘Po:ro Apong’-émpag ilígnam ilodé dung. Émdogom sé ilodsém akeyé méyogyondungku. Adíko:lo mé:yoksuge:na ‘Yegtag’-émpag ilodpé ilígbomyé:pé émna mé:namko a:dung. Dépina leke lokké:bo ibom-gíbom odokké bomgénamém Misingé okoloi du:dogom moyidla du:pérung idung. 

‘Globalization’ sok adíso ajjo-ajjo:né opín agom gomlab odokké dírbílo ngasodé a:dung. Aso: aso:pé bulum luné poné odokké bomgabné karamyondung. Mising opín lo:sin édé ngasodé a:pídung. Kapéné buluké akeye ommangém Inglis medium pogolo porimonamki aíké agom gomlab odokké dírbí do:yingém kinrambomdungku. Buluké a:ng asinlo aíké agom gomlab odokké dírbí kin-goko a:ma:dungku. 

   Odok léga:ngí:pé NEP 2020 lo ané agom ki ommangém poyirpé idung émna lukantung. Réngamsok ake abu-ané aíké ommangém agom gomlab dírbí do:yingém kinmonangéi okoko pa:yen émna:sin mé:namko anpa:dung. Aíké kangkin-sunanésim okokoi pa:nam ki luyi:sunamsém aipé mé:mi:pérung idung. Kapéné aíké kangkinsunamsém okkoi pa:namki luyi:sunam do:yimang. Bíkké anguru:pé lukéngé kasudung. Mising kísapé a:ng ki ménggabla luna pona odokké bomna dunggapla:pag aíké agom gomlab odokké dírbí-dírlabém turyar bona:nam do:yingko kinna:ye. 

   Su ané-abu kídaré lígang odokké réngamsok atí-atí agerro gígéna gídung. Iskul, kolej odokké Iunibersitilo porina du:né aíké ommangém Mising dírbí alamé kapé-kapé idagji édémsin ka:yisubona:ma:pé inamém ka:pa: tatpa:dung. Édé ka:yi-tadyi suboma:nam omma:dé ro: yampo aíké dírbí léga:pé aki kiye émnamko no-ngo kapésinéi luna:ru:mang. Émnamé aíké dírbí alamko kinmona yampo kapé-kapé ipénamé:ji édémbulum luyir pérung idung.  

  Yampok a:yarpéné ngasodém mé:mi:suma:mílo se:kosin adílo ka:dumsuné ka:kuma:ye. Ka:dum-suna:sinmang. Mising takamé ommangém aíké dírbí alamko luyirra, bomyir odokké dagyirpérung idung. Dépima:mílo aíké dírbí-ém kinsukuma:ye. Lupé lumílo no-ngoluk dírbí mé:bonamlo:pog Mising dírbí duyarbonam do:yingko orí:ru:pé du:namém anpa:dung.  

  Ro: yampo : Aíké dírbí alam do:yingko sí:san ommangém kinyarbomílo Mising réngamé kínggí:ru:ye émna mé:na:do. Odo anu ménggodki bulu mékutsuné Mising opínsém turyar bona:ye. Odok léga:pé aping kélok lékonam a:ngko lagiru:ye. Pan-pan ran-ranna ainé réngamko kapésin mé:na:mang. Édémíng mitomkoné lutung-

“So kébangko ba:pé idung 

Kébangko bangku:ma:namé 

Se:ko okoko mé:du:song

Se:ko okolo du:du:song

Kinkuma:pé idung

Su kinnam léga:pé 

Kébangko ba:pé idung

Takamém méngogsumoné kébangko.” 

      (Kébangko Ba:pé Idung)

 Mé:mi:pénam : Réngamsok akeyé lígang génam-bomnamém géma-bomma:pé gílen-daglennamém ka:pa:dung. Édé lígang ilod-gélod odokké so:lodém ménggésuma:nam do:yingé. Dépina líganglo aíké dírbí bédu-gasorém aikampopé gépé bompé idung. Mising kísapé aíkéko méngoksunamko kapérung idung. Ake kélo édé ménggodé karamnamém anpa:dung. Aísuanamko méngkin ma:mílo opínkoné kapésinei ayyarye émna luna:mang.     

Attérso : Aíké réngamém pu:po-jarpobonam léga:pé orí:pé mé:nggabla agerém gerlai. A:péné ngasodém moya:sunai. Nérkíkpé mobomna du:nam molodém mogabbomnai. Mising réngamsém kínggí:ru:népé mosí:sulai.

Teaching Associate

Dept. of MIL & LS, Gauhati University

Assam, Mobile : 9678782792

Doksiri দকচিৰি, ফেব্ৰুৱাৰী, ২০২৬